سفر به ازبکستان بدون سوغات ازبکستان چه لطفی دارد؟ سوغاتیها فقط یک هدیه برای دوستان و آشنایان نیستند، بلکه بخشی از مقصدی هستند که به آن سفر کردهاید و قرار است سالها تداعی کننده خاطرات خوش باشند. درواقع سوغاتیها یک سفرنامه خوش آبورنگ و زیبا هستند؛ گویی بخشی از تاریخ، فرهنگ و هنر یک کشور را با خود به خانه آوردهاید.
اگر مسافر تور ازبکستان هستید باید بدانید که نمیتوانید بدون سوغاتی های ازبکستان این کشور را ترک کنید. چون این کشور در شاهراه تاریخی جاده ابریشم قرار گرفته است و سرگذشت تاریخی خود را در آثار هنری و صنایع دستی ازبکستان به تصویر کشیده است.
این یک راهنمای خرید سوغاتی در ازبکستان است. با ما باشید تا بدانید چه بخرید و از کجا بخرید…
بهترین سوغات ازبکستان چیست؟
تصور کنید در بازارهای شلوغ قدم میزنید که پر از صنایع دستی رنگارنگ و اجناس هنری است. بوی ادویه در فضا پیچیده است و زنانی با لباسهای سنتی و مردانی با کلاههای ازبکی در مغازههای نقلی و کوچک نشستهاند. درست همین جاست که تصمیم میگیرید باید بخشی از هزینه سفر به ازبکستان را به خرید سوغاتی اختصاص دهید؛ وگرنه حتما افسوس خواهید خورد. اما چه باید بخرید؟ چون بین اینهمه اجناس رنگارنگ قطعا انتخاب سخت میشود.
ازبکستان، سرزمین جاده ابریشم، با تاریخ کهن و فرهنگ غنی خود، یکی از جذابترین مقاصد برای علاقهمندان به صنایعدستی و سوغات است. هر گوشه از این کشور، یادگاریهایی دارد که نهتنها زیبایی بصری، بلکه روایتی از سنت و هنر مردمانش را در خود جای دادهاند. در این بخش به سوغاتی ازبکستان پرداختهایم که نفیسترین سوغاتیهای دستساز جهان را دارد؛ از کلاه ازبکی گرفته تا لباس ازبکستان و یا حتی شیرینی های ازبکستان.
مطمئن باشید صنایع دستی ازبکستان بهترین یادگاریهایی هستند که در سفر به ازبکستان میتوانید برای همیشه همراه خود داشته باشید:
معرفی 10نمونه از بهترین صنایع دستی ازبکستان
در قسمت قبل به شما گفتیم که در هر کدام از شهرهای دیدنی ازبکستان چه سوغاتی را خریداری کنید. اینجا قرار است صنایع دستی ازبکستان را به شما معرفی کنیم که میتوانید به عنوان سوغات ازبکستان همیشه با خود همراه داشته باشید یا به دوستان خود هدیه دهید:
| سوغاتی ازبکستان | |
| سفالهای ازبکستان | دره فرغانه و شهر بخارا معروفترین سفالهای ازبکستان را دارد. |
| لباس سنتی ازبکستان | سمرقند و بخارا زیباترین لباسهای سنتی را دارند. |
| کلاه ازبکی | به آن توبهتیکا میگویند و در همه شهرهای ازبکستان به فروش میرسند. |
| چاقوی ازبکی | بهترین چاقوی ازبکی متعلق به شهر چوست است که دسته آن کندهکاری شده و تیغه پهنی دارد. |
| ابریشم ازبکستان | بهترین ابریشم منطقه آسیای مرکزی است که بخش عمده آن در دره فرغانه تولید میشود. |
| زیورآلات ازبکی | تاشکند، سمرقند و بخارا بهترین زیورآلات را دارند و معروفترین زیورآلات شامل گوشوارههای سنتی کاشغر-بولدک و گوشوارههای اشکی میشوند. |
| فرشها و گلیمهای ازبکی | بهترین فرش دستبافت ازبکی را شهر سمرقند دارد و با رنگهای کاملا طبیعی بافته میشوند. |
| عروسکهای خیمه شب بازی | از چوب و خاک رس ساخته میشوند و بیشتر در بازارهای بخارا و خیوه به فروش میرسند. |
1- ظروف سفالی و سرامیکی، معروفترین سوغات ازبکستان
معروفترین سوغاتی ازبکستان چیست؟ هر گوشهای از ازبکستان سبکهای مختلفی از هنر سفالگری را ارائه میدهند. درست مانند غذای ازبکی که تنوع گستردهای دارد و هر شهر ازبکستان غذای سنتی خاص خود را طبخ میکنند. این تفاوتها در رنگ، طرح، اشکال و تکنیکهای سفالگری خود را نشان میدهند.
بهعنوان مثال رشتان در دره فرغانه، به خاطر سرامیکهایش مشهور است. صنعتگران آنجا از لعاب آبی خاصی به نام «ایشکور» استفاده میکنند. ایشکور از مواد معدنی و گیاهان طبیعی ساخته میشود و به سرامیکهای این مکتب رنگ آبی خاصی میبخشد که در هیچ جای دیگری یافت نمیشود. بنابراین این سوغات ازبکستان بسیار منحصربهفرد است و فقط مسافران ازبکستان نظیر آن را در خانه خود دارند.
در فاصله 40 کیلومتری (25 مایلی) بخارا، شهر کوچک ijduvan قرار دارد. در این شهر، سرامیکها دارای پایه قهوهای مایل به زرد با الگوهای سبز و آبی ساخته میشوند قیمتهای مقرون به صرفه آنها (کمتر از 10 دلار) این سرامیکها را به بهترین سوغاتی های ازبکستان تبدیل کرده است.
2- لباس سنتی ازبکستان
لباس ازبکستان سوزندوزی شده است و به دلیل اصالت و منحصربهفرد بودنشان شهرت دارد. این لباسها بیشتر متعلق به شهرهای سمرقند و بخارا هستند و گلدوزیهایی دارند که پر از نقش و نگار به نظر میرسند. لباسهای ازبکی شهر بخارا بیشتر به خاطر گلدوزیهای طلاییاش شناخته میشوند و نقشی شبیه به درخت نخل دارد. در حالی که گلدوزیهای سمرقند بسیار رنگارنگ است.
لباس سنتی زنان ازبک از اجزای زیر تشکیل میشود:
1- لباس اصلی:
- زنان ازبک معمولاً پیراهنی بلند و آزاد به نام «کُرتا» (Kurta) میپوشند که تا مچ پا میرسد.
- این پیراهنها از پارچههای ابریشمی یا نخی رنگارنگ با طرح ایکات (Ikat) دوخته میشوند.
- در زیر آن، شلواری گشاد به نام «لوزیم» (Lazim) یا «چَکمن» میپوشند.
2- پوشش رویی:
- روی لباس، ژاکت یا کتی به نام «چَپان» (Chapan) پوشیده میشود که معمولاً آستردار و گلدوزیشده است.
3- روسری و زیورآلات:
- زنان متأهل روسری یا شال ابریشمی میپوشند.
- گردنبندهای نقرهای، گوشوارههای بزرگ و دستبندهای سنتی جزو زیورهای معمول هستند.
3- کلاه ازبکی، بهترین سوغات ازبکستان
محبوبترین سوغات ازبکستان چیست؟ لباسهایی که مردم به عنوان سوغات میخرند، کلاههای سنتی است که به آنها توبهتیکا میگویند. هر منطقه طراحی خاص خود را برای توبهتیکاها دارد. توبهتیکاهای چست رایجترین هستند. آنها از ساتن سیاه با گلدوزی سفید ساخته میشوند و طراحی آنها شامل چهار فلفل است. توبهتیکا بخش ضروری لباسهای سنتی مردانه است، اما زنان نیز کلاههای رنگارنگ میپوشیدند. کلاههای زنانه به اشکال مختلفی زینت میشوند و حتی سنگهای قیمتی هم دارند. کلاههای زنان در بخارا گاهی با نخ طلایی گلدوزی میشوند.
4- چاقوی ازبکی با نشان طلا
یک چاقوی سنتی ازبکی از روستای چوست یکی از بهترین سوغاتیهای ازبکستان است. چاقوهای چوست با تیغه صاف و پهن خود، کیفیت تیغه عالی و دستهای که با دست ساخته میشوند، ویژگیهای منحصر به فردی دارند. چاقوهایی که برای هدیه خریداری میشوند، نشان طلایی دارند که تضمین میکند هنگام خروج از کشور مشکلی با گمرک وجود نخواهد داشت.
5- ابریشم ازبکستان؛ بینظیر در جهان
شاید یکی از مجللترین سوغاتی ازبکستان به شمار میآید. ابریشم ازبکستان از بالاترین کیفیت در آسیای مرکزی برخوردار است. تقریباً بینهایت رنگ و طرح با تکنیکهای مختلف برای انتخاب وجود دارد. یکی از بهترین مکانها برای خرید ابریشم ازبکستان، مرغیلان است که مرکز تولید ابریشم در دره فرغانه ازبکستان است.
لباس ازبکستان عموما از جنس ابریشم ازبکستان است که به نام خان آتلَس (Khan Atlas) معروف است. این جنس پارچه در جهان شهرت دارد و بسیاری از گردشگران سراسر جهان برای خرید این صنایع دستی ازبکستان اشتیاق دارند.
6- زیورآلات، یکی از صنایع دستی ازبکستان
جواهرات یکی دیگر از حوزههای توسعهیافتهی حکاکی روی فلز است. جواهرات تاشکند، بخارا و سمرقند نه تنها به عنوان سوغات ازبکستان، بلکه به عنوان لوازم جانبی برای مناسبتهای خاص نیز خواهان زیاد دارند. در زیورآلات ازبکستان میتوانید اصالت و هنر هنرمندان ازبک را مشاهده کنید و در جشنها و میهمانیها آنها را همراه خود داشته باشید.
گوشوارههای سنتی کاشغر-بولدک یا گوشوارههای اشکی شکل را حتما امتحان کنید. همچنین دستبندهای نقرهای با عقیق جگری و گردنبندهایی با مهرههای فیروزهای ظریف نیز محبوب هستند که مطمئناً به شما جلوهای خاص میبخشند. برای مردم ازبک، جواهرات نه تنها برای تزئین، بلکه به عنوان یک طلسم نیز عمل میکنند. به عنوان مثال، تومور (tumor) یک جعبه طلایی یا نقرهای با دعای حکاکی شده است که درون آن یک طلسم یا قرآن مینیاتوری قرار دارد.
7- فرشهای دستباف ازبکستان
فرش یکی دیگر از سوغاتی های ازبکستان است. خیوه، بخارا، سمرقند، کوکند، شهرسبز و قرهقالپاقستان همگی فرشهایی با تکنیکها و طرحهای مختلف میبافند. برخی از کارگاههای فرشبافی حتی با استفاده از رنگهای طبیعی و طرحهای گرفته شده از نقاشیهای قدیمی، شروع به بازگرداندن تکنیکها و طرحهایی کردهاند که در طول تاریخ از بین رفتهاند. فرشها را میتوان از ابریشم یا پشم یا ترکیبی از آنها تهیه کرد. همچنین میتوان آنها را روی زمین پهن کرد یا برای تزئین خانهها به دیوار آویزان کرد. فرشهای ابریشمی سمرقند به ویژه به خاطر پرزهای نرم طبیعی و رنگهای مجللشان مشهور هستند.
8- عروسکهای خیمه شب بازی ازبکی
عروسکهای ازبکی عمدتاً از چوب و خاک رس ساخته میشوند. همچنین لباسهایشان از پارچههای ازبکی دوخته میشوند. عروسکها را میتوان در بسیاری از بازارها و از طریق فروش خیابانی در بخارا و خیوه پیدا کرد. همچنین در نمایشهای خیابانی و فستیوالهای ازبکستان این عروسکهای خیمه شببازی کاربرد دارند.
9- مجسمههای سفالی ازبکستان
یک نوع عروسک ملی ازبکستان است که از خاک رس ساخته میشود و جنس سفالی دارد. نام آن «بابایچیکی» است که در واقع مجسمههای رنگآمیزی شدهای هستند که به شکل مردان کوچک بامزه با لباسهای ملی ازبکستان طراحی شدهاند و بهعنوان برند ازبکستان شناخته میشوند. به هیچ عنوان شبیه به یکدیگر نیستند و اغلب پیرمردی با یک کیک و قوری زرد روشن در دست یا هندوانهای در دست است. بهترین پیشنهاد خرید سوغات ازبکستان برای دوستان محسوب میشود.
10- خشکبار، آجیل، شیرینی محلی ازبکستان
میوههای خشک در هر بازار ازبکستان و آسیای مرکزی فروخته میشوند. قبل از خرید، حتماً آن را بچشید. اصلا اشکالی ندارد که از فروشنده بخواهید هر محصولی که قصد خرید آن را دارید را امتحان کنید. آجیل نیز در ازبکستان، به خصوص در زمان برداشت، بسیار خوب است.
حلوای ازبکی که با نامهای «حلوای قروت» یا «حلوای قوروت» نیز شناخته میشود، نوعی شیرینی سنتی است که از مخلوط آرد، روغن، شکر و حلوا، تهیه میشود. این شیرینیها را میتوانید در سفر به تاشکند خریداری کنید. البته شهرهای سمرقند و بخارا نیز بهترین خشکبار و آجیل را جزء سوغاتی ازبکستان محسوب میشوند.
چند نکته درباره خرید سوغاتی های ازبکستان
مطمئن هستیم سوغاتیهای فوقالعادهای در ازبکستان پیدا خواهید کرد. اما مهم است چند نکته زیر را بهخاطر داشته باشید:
- نکته اول: در نظر داشته باشید که ممنوعیتها و محدودیتهای گمرکی برای صادرات اشیاء هنری و عتیقه وجود دارد. مطابق با قوانین فرودگاهی ازبکستان، صادر کردن شیئی که بیش از 50 سال قدمت داشته باشد یا دارای ارزش فرهنگی باشد، ممنوع است. بنابراین، هنگام خرید صنایع دستی ازبکستان یا سایر آثار هنری به عنوان سوغات، بهتر است رسیدی داشته باشید که تأیید کند این شیء عتیقه نیست و ارزش تاریخی یا فرهنگی ندارد. همچنین فرم گمرکی مرتبط با آن را نیز پرکنید.
- نکته دوم: خرید کالاهای دست ساز یا سوغاتی راهی فوق العاده برای تمرین گردشگری مسئولانه است. با انجام این کار، شما از رشد اقتصادی جوامع محلی حمایت میکنید و در حفظ میراث فرهنگی نقش دارید.
سخن پایانی
با سوغات ازبکستان آشنا شدید و حالا دیگر میدانید که در شهرهای دیدنی ازبکستان چه چیز بخرید. این اطلاعات را باید هر گردشگری بداند تا در طول سفرش وقت هزینه خود را هدر ندهد و از جای درست بهترین سوغاتی را انتخاب کند. البته این را بگوییم که تمامی راهنمایان تور ازبکستان آفتاب کلوت این اطلاعات را در اختیار شما قرار میدهند و بهترین شناخت را از صنایع دستی ازبکستان دارند. پس اگر جزء همسفران ما هستید یا میخواهید با ما در این تور خارجی سفر کنید، خیالتان راحت! از ازبکستان را با بهترین یادگاریها ترک خواهید کرد.
سوالات متداول درباره سوغات ازبکستان
شاید سوال شما هم در این قسمت مطرح شده باشد، اگر نبود حتما از قسمت نظرات همین صفحه استفاده کرده و سوال خود را مطرح کنید. کارشناسان کلوت پاسخگوی شما هستند:
چه سوغاتیهای ازبکستان برای گردشگران جذابتر است؟
ظروف سفالی و سرامیکی- پارچههای سنتی-کلاه ازبکی-ادویهجات- عروسکهای محلی
برای خرید سوغات ازبکستان باید به کدام بازارها برویم؟
بازارهای سنتی ازبکستان اجناس با کیفیت و اصیل ارائه میدهند. بنابراین اگر به دنبال اجناس با کیفیت میگردید در بازارهای تاشکند، بازارچههای سنتی سمرقند و بخارا میتوانید پیدا کنید.
کلاه ازبکی چیست و از کجا میتوان خریداری کرد؟
کلاه ازبکی را میتوانید در تمام شهرهای گردشگری ازبکستان بخرید اما بهترین مکانها بازار سی یاب Siyob Bazaar در سمرقند و بازار توکی زارگارون Toqi Zargaron در بخارا است. همچنین در خیوه هم این صنایع دستی ازبکستان قابل دسترس است.
لباس ازبکستان چگونه است؟
لباس ازبکستان یا همان لباس سنتی ازبکستان یکی از رنگارنگترین و زیباترین پوششهای آسیای مرکزی است و از پارچههای ابریشمی دستساز، گلدوزیهای ظریف و رنگهای شاد تشکیل شده است. لباس سنتی زنان ازبک با لباس مردان ازبک متفاوت است و جنس پارچه آنها از خان آتلَس (Khan Atlas) تشکیل شده است که نوعی پارچه ابریشمی محسوب میشود و شهرت جهانی دارد. زنان معمولا پیراهنی بلند و آزاد میپوشند که یک کت کوتاه گلدوزی شده روی آن میآید و مردان ازبک نیز کت بلندی به اسم چپان دارند که روی پیراهن نخی بلند و شلواری گشاد میپوشند.
قیمت لباس در ازبکستان چقدر است؟
اگر منظورتان لباس سنتی ازبکستان است، قیمت لباس در ازبکستان بین 70 تا 500 دلار است که این قیمت با توجه به نوع پارچه و گلدوزیهای آن مشخص میشود. اما اگر منظورتان قیمت لباس ساده است، لباس زنانه بین 16 تا 32 دلار و لباس مردانه بین 20 تا 45 دلار است.
