دوست دارید نوروز را متفاوت جشن بگیرید؟ پس باید کولهبار خود را جمع کنید و خود را برای یک سفر نوروزی به تاجیکستان آماده کنید!
اینجا در تاجیکستان، نوروز فقط یک مناسبت تقویمی نیست؛ بلکه جشنی است که با خاطره، هویت و زندگی روزمره مردم گره خورده. در واقع این جشن باستانی آنقدر غنی و قوی است که مرزها را کنار زده و مردمان همزبان را به هم نزدیکتر کرده است.
در این سفر شهرها را پر از جنبوجوش خواهید دید. همچنین در قدم به قدمتان در خیابان موسیقی محلی میشنوید و بازارها را پر از شور و شوق خرید نوروزی مشاهده میکنید. مردم در کوچه و خیابان لباس نو و رنگارنگ به تن کردهاند و بوی شیرینی محلی تاجیکی مستتان خواهد کرد.
اگر دوست دارید نوروز را جایی تجربه کنید که هم حس آشنایی داشته باشد و هم کشفنشده و تازه به نظر برسد، شرکت در یک تور تاجیکستان در ایام نوروز میتواند انتخاب هوشمندانهای باشد. در ادامه مطلب شما را با حال و احوال نوروز در تاجیکستان آشنا میکنیم.
نوروز در تاجیکستان؛ تاریخ، فرهنگ و آدابورسوم
نوروز در کشور تاجیکستان بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی مردم این سرزمین است. این جشن که از دل تاریخ ایران باستان بیرون آمده هنوز هم با همان شور و اصالت برگزار میشود. کافیست در روزهای پایانی ماه اسفند و آغاز فصل بهار به تاجیکستان سفر کنید با یکی از زندهترین و زیباترین جشن های تاجیکستان مواجه میشوید.
ریشههای جشن نوروز در تاجیکستان
اگر بخواهیم ریشه جشن نوروز را در تاریخ و فرهنگ تاجیکستان واکاوی کنیم متوجه میشویم که این جشن ریشهای مستحکم و تاریخی عمیق در میان مردم این کشور دارد. در واقع تاجیکها نوروز را رمز دوستی و زنده شدن کل موجودات میدانند و به آن «خیدیر ایام» میگویند. «خیدیر ایام» در زبان تاجیکی یعنی جشن بزرگ.
بسیاری از رسومات این جشن شباهتهای زیادی با نوروز در ایران دارد، اما همچنان تفاوتهای فرهنگی بین آیین نوروز در ایران و تاجیکستان وجود دارد که بر جذابیت آن افزوده است. در ادامه به تعدادی از این آیینها اشاره میکنیم و شما میگوییم در سفر به تاجیکستان چه چیزهایی مشاهده خواهید کرد.
آیین ها و سنتهای شاخص نوروزی در تاجیکستان
مراسم نوروز در کشور تاجیکستان با ترکیبی از آیینهای خانوادگی، جشنهای مردمی و مراسم رسمی دولتی برگزار میشود. کافیست چند روز مانده به نوروز سفر نوروزی به تاجیکستان داشته باشید، خواهید دید که شهرها حالوهوای بهاری دارند و مردم خود را برای استقبال از سال نو آماده میکنند.
در جدول زیر مهمترین آیینهای مراسم نوروز در این کشور را معرفی کردهایم:
| معرفی جشن های ویژه نوروز در کشور تاجیکستان | |
| مراسم حوت | در روزهای آخر اسفند برگزار میشود و مخصوص کشاورزان است. |
| مراسم گل گردانی | چند روز پیش از نوروز برگزار میشود و ویژگی شاخص آن، گرداندن گل توسط کودکان در محلهها برای اعلام آمدن بهار است. |
| مراسم سومنک پزی | اواخر اسفند و چند روز پیش از آغاز سال نو برگزار میشود تا خانوادهها غذای سنتی را آماده و روی سفره نوروزی قرار دهند. |
| مراسم نوروزگاه | یکی از مهمترین جشنهای عمومی جشن نوروز در کشور تاجیکستان است و یک جشن خیابانی محسوب میشود. |
مراسم حوت، یک آیین باستانی در تاجیکستان
این مراسم ویژه کشاورزان است و در گذشته رواج بیشتری داشته است. البته هنوز در برخی از خانوادههای سنتی این مراسم پاسداشته میشود و مردم در روزهای پایانی اسفند دور آتش جمع میشوند و غذاهای محلی را نوش جان میکنند. همچنین موسیقی، رقص محلی و بازیهای گروهی جزئی از این مراسم سنتی نوروز بوده است.
مراسم حوت نمادی از پایان زمستان، پاکسازی و آمادهشدن برای سال نو به شمار میرود. همچنین بهعنوان بخشی جدانشدنی از آیینهای پیشانوروزی شناخته میشود و نشانهای از احترام به سنتها و پیوند با طبیعت است.
مراسم گل گردانی در تاجیکستان
گلگردانی آیینی مردمی است که در آن کودکان و نوجوانان با گلهای بهاری (گلهای وحشی و نخستین شکوفههای فصل بهار) در کوچهها و محلهها میگردند و آمدن بهار را به مردم خبر میدهند. این مراسم در فرهنگ تاجیکی، نشانه شادی، امید و نو شدن زندگی است.
بسیاری از کارشناسان فرهنگی این مراسم را با مراسم نوروز خوانی و قاشقزنی در ایران مقایسه کردهاند. اما گلگردانی در تاجیکستان تمرکز بیشتری بر طبیعت دارد و نقش کودکان در آن پررنگتر است.
در این مراسم گلگردانها گلها را دسته کرده و آنها را در نوک چوبی میبندند. در ادامه گلها را در مقابل خانههای روستا یا شهر در خاک فرو میکنند و سرودی با این مضمون میخواندند:
گل آوردم از اون پایان / خبرت میکنم دهقان
بته غلع به گل گردان/ بهار نو مبارک باد
گله زردک ثنا میگه/ ثنای مصطفی میگه
به هر پهلو خدا میگه/ بهار نو مبارک
مراسم سومنک پزی در تاجیکستان
مراسم سومنکپزی یکی از آیینهای شاخص نوروز در تاجیکستان است که ریشهای دیرینه در فرهنگ این کشور دارد. سومنک غذایی سنتی است که از جوانه گندم، سبزیجات تازه، مغزها و کشمش تهیه میشود و نمادی از برکت، صبر و همبستگی خانوادگی است. در این مراسم اعضای خانواده دور هم جمع میشوند و در دیگی بزرگ به سمنوک پزی میپردازند. بعد از پخت، سومنک یا همان سمنو روی سفره نوروزی قرار میگیرد.
مراسم نوروزگاه؛ مهمترین جشن خیابانی در تاجیکستان
یکی از مهمترین جشنهای عمومی نوروز است که در سفر به دوشنبه مشاهده خواهید کرد. درواقع نوروزگاه جشنی ملی و مردمی محسوب میشود و اجرای آن با ترکیبی از موسیقی، رقص، نمایشهای سنتی و بازارهای نوروزی همراه است. نحوه برگزاری این مراسم به صورت زیر است:
- تزئین میدانها و فضاهای عمومی با نمادهای بهاری
- اجرای موسیقی و رقص محلی
- برپایی غرفههای خوراکی و صنایع دستی
- برگزاری مسابقات و برنامههای فرهنگی
- حضور مردم محلی و گردشگران و تجربه فضای شاد خیابانی
نگاهی به مهمترین آیینهای نوروزی مردم تاجیکستان
آیینهای نوروزی در سفر نوروزی به تاجیکستان هرچند شباهتهای زیادی با فرهنگ نوروز در ایران دارد، اما تفاوتهای برجسته و جذابی هم وجود دارد که در ادامه به مهمترین آنها پرداختهایم:
- خانهتکانی در نوروز: این رسم نماد پاکسازی، نو شدن و آماده شدن برای سالی پر برکت است که دقیقا مشابه با ایران برگزار میشود.
- دسترخوان نوروزی: سفرهای سنتی که با خوراکیها و نمادهای محلی تزئین میشود.
- پوشیدن لباس محلی: به ویژه در نوروزگاه و جشنهای خیابانی مردم با لباس محلی در معابر عمومی ظاهر میشوند.
- برپایی سفره هفت شین: مردم تاجیکستان بهجای سفره هفتسین، سفرهای با هفت نماد با حرف «ش» میچینند.
- رقص و موسیقی محلی: در نوروز رقص تاجیکی را میتوانید در مراسم خیابانی نوروز ببینید و با موسیقی محلی این کشور آشنا شوید.
بهترین زمان و شرایط سفر نوروزی به تاجیکستان
نوروز در تاجیکستان هر سال مصادف با اول فروردین هر سال (21 مارس) آغاز میشود و تا چند روز ادامه دارد. اگر میخواهید تجربهای کامل و لذتبخشی از این جشن داشته باشید و با فرهنگ و آیینهای محلی آشنا شوید سفر نوروزی خارجی خود را چند روز قبل و چند روز بعد از نوروز برنامهریزی کنید تا هم فرصت بازدید از مراسم پیشنوروزی مانند خانهتکانی و گلگردانی داشته باشید و هم از جشنهای اصلی نوروزگاه و سومنکپزی بهرهمند شوید. همچنین به نکات زیر حتما توجه کنید:
- ایام نوروز یکی از شلوغترین زمانهاست، بنابراین پیش از سفر، محل اقامت و پرواز خود را قطعی کنید.
- اوایل بهار در تاجیکستان هوا متغیر است؛ بنابراین پوشیدن لباس لایهای و همراه داشتن کفش مناسب برای پیادهروی توصیه میشود.
- حضور در نوروزگاه، سومنکپزی، گلگردانی و بازارهای نوروزی تجربهای فرهنگی و بهیادماندنی ایجاد میکند.
- مناطق طبیعی و کوهستانی تاجیکستان در بهار بسیار زیبا هستند و میتوانید پس از جشنها، روزهای آرامی را به طبیعتگردی اختصاص دهید.
تجربههای واقعی مسافران کلوت از سفر نوروزی به تاجیکستان
ما در پایان هر سفر، از مسافران درخواست میکنیم که تجربه سفر با تور کلوت را توصیف کنند. یکی از همسفران کلوت تجربه سفر نوروزی خود را به این کشور جذاب و زیبای آسیای میانه اینگونه توصیف کرده است:
«وقتی با کودکان در مراسم گلگردانی همراه شدیم و بعد در نوروزگاه دوشنبه شاهد رقصهای سنتی و موسیقی محلی بودیم، احساس کردم وارد قلب فرهنگ تاجیکستان شدهام. این تجربه کاملاً متفاوت از نوروزی بود که در ایران دیده بودم، پر از صمیمیت، رنگ و انرژی مثبت.»
تجربههای واقعی دیگر شامل پخت سومنک با خانوادههای محلی، دیدن نوروزگاه و بازارهای سنتی، و شرکت در مراسم خیابانی است؛ لحظاتی که هر گردشگر را به وجد میآورد و خاطرهای ماندگار از نوروز تاجیکستان در ذهن او بر جای میگذارد.
«شرکت در مراسم نوروزگاه تاجیکستان تجربهای فراموشنشدنی بود. از گشتوگذار در بازارهای سنتی گرفته تا دیدن رقصها و موسیقی محلی، همه چیز پر از شور و انرژی بود. حتی فرصت پیدا کردم سومنک را همراه با خانوادههای محلی بپزم و در جشن خیابانی شرکت کنم؛ لحظاتی که واقعاً حس کردم وارد قلب فرهنگ تاجیکستان شدهام.»
نکات کاربردی برای سفر نوروزی به تاجیکستان
قبل از سفر نوروزی حتما قوانین تاجیکستان را بدانید و نکات زیر را در نظر داشته باشید:
- هنگام حضور در جشنها و نوروزگاهها به آداب و رسوم محلی احترام بگذارید.
- از لباس مناسب و پوشش سنتی در مکانهای رسمی یا مراسم محلی استفاده کنید.
- تجربه غذاها و شیرینیهای محلی تاجیکی را از دست ندهید.
- کوفته و پلوی تاجیکی از خوراکهای محبوب در جشنها و مهمانیهای تاجیکستان است.
- چای سبز و نوشیدنیهای محلی که در مراسم و بازارهای نوروزی سرو میشوند.
- حتما در هنگام حضور در جشنهای خیابانی مدارک شناسایی معتبر همراه داشته باشید.
- مراقبت از وسایل شخصی در جشنها و مکانهای شلوغ باشید.
- در هنگام خوردن غذاهای خیابانی به نکاتت بهداشتی توجه کنید.
نوروز را در تاجیکستان متفاوت جشن بگیرید!
سفر نوروزی به تاجیکستان فرصتی است برای تجربه فرهنگ، آیینها و طبیعتی متفاوت و شاداب. از حضور در نوروزگاههای پرجنبوجوش و جشنهای خیابانی گرفته تا شرکت در آیینهای سنتی مثل سومنکپزی و گلگردانی، همه چیز با شور و رنگ به استقبال سال نو میرود. طبیعت بکر، مردم مهماننواز، غذاها و نوشیدنیهای محلی، و مراسم خاص نوروز، همگی تجربهای بهیادماندنی برای هر گردشگر ایجاد میکنند.
اگر میخواهید نوروز امسال را فراتر از تجربه معمول سفر کنید و خاطرهای ماندگار بسازید، هماکنون در این تور نوروزی خارجی ثبت نام کرده و خود را به تاجیکستان برسانید.
