سفر در زمان را در آفریقا تجربه خواهید کرد! این یک جمله وسوسهانگیز برای همه کسانیست که به تاریخ تکامل زندگی انسان علاقمند هستند و برای کسب تجربیات جدیدتر فراتر از مرزها رویاپردازی میکنند. برای شما این ماجراجویی جذاب است؟ پس با ما بیایید تا شما را به قبیله ماسایی ببریم؛ جایی در میان دشتهای وسیع کنیا که هنوز در دوران پیش از تاریخ روزگار میگذرانند و مفهوم زمان را برایتان دگرگون میکنند.
اینجا قرار است درباره یکی از بهترین تجربیات سفر با تور کنیا آژانس گردشگری کلوت صحبت کنیم. تجربه همنشینی با یک قبیله بدوی آفریقایی و آشنایی با آیینهای باستانی آنها؛ چشیدن اصیلترین غذاهای سنتی و گوش دادن به موسیقیهای قبیلهای. ممکن است فقط یکبار در زندگی شانس دیدن پرش ماسای یا پرش ماسایی را داشته باشید. پس چه بهتر که قبل از هر چیز درباره آنها بیشتر بدانید تا با چشم باز سفر کنید.
معرفی قبیله ماسایی ها
یکی از قبایل معروف آفریقا، مردم کوچنشین و دامدار ماسایی هستند که در سفر به کنیا حتما با آنها آشنا میشوید. این قبیله در بخشهای بزرگی از شمال، مرکز و جنوب کنیا و شمال تانزانیا زندگی میکنند و به زبان ماآ صحبت میکنند. قبیله ماسایی مارا در جهان به دوندگانش معروف است و برای همین است که بهترین دوندگان مسافت طولانی در جهان را دارد؛ اما ویژگیهای بسیار برجسته دیگری دارد که از جمله آن میتوان به قد قبیله ماسای و پرش ماسایی اشاره کرد. همچنین رقص قبیله ماسایی نیز معروف است. در جدول زیر معرفی کردهایم:
| مشخصات اصلی قبیله ماسایی مارا در یک نگاه | |
| موقعیت جغرافیایی | کنیا و تانزانیا |
| ویژگیهای برجسته فرهنگی | مردسالار هستند و آیینهای خاصی برای ورود به هر مرحله از زندگی دارند. |
| معیار جایگاه اجتماعی | براساس تعداد گاوها و تعدد فرزندان |
| نکات جالب | قانون مالکیت ندارند و گوساله را نماد قدرت و عشق میدانند. |
| مذهب ماسایی | یکتاپرست هستند و خدای آنها انگای یا انکای نام دارد. |
| رژیم غذایی | گوشت، خون، شیر، چربی، عسل و پوست درخت |
چند نکته جالب درباره قبیله ماسایی مارا
چرا باید برای دیدن این قبیله بدوی به عمق پارک ملی ماسایی مارا در کنیا برویم؟ قبیله ماسایی مارا چه ویژگیهایی دارد که اینقدر برای جهانگردان و ماجراجویان جذاب است؟ ماسای جامپ چیست و پرش ماسایی چرا معروف است؟ همین سوالات باعث شده است که این بخش را به نکات و ویژگیهای جالب زندگی مردم ماسایی اختصاص دهیم. ویژگیهایی که نظیرش را در هیچ کجای فرهنگ انسان امروزی نخواهید دید و برایتان تازگی دارد.
ساعت در قبیله ماساییها هیچ جایگاهی ندارد!
شاید این جالبترین نکته زندگی در قبیله ماسایی ها باشد. در واقع مفهوم زمان در میان مردم ماسایی به شکلی که ما میشناسیم، وجود ندارد. هیچکدام از آنها ساعت ندارند و زمان را با تغییرات طبیعت، طلوع و غروب خورشید و چرخههای باران میشناسند. کافیست از یک ماسایی بپرسید ساعت چند است؟ او بلافاصله به آسمان نگاه خواهد کرد و میگوید: «زمانیکه گاوها به سایه میروند.»
ماساییها به تمامی عناصر طبیعت احترام میگذارند!
ماساییها به آنیمیسم اعتقاد دارند و همه اجزای طبیعت را دارای روح میدانند. بنابراین برای طبیعت احترام خاصی قائلند به خوبی از حیوانات نگهداری میکنند. همچنین بهدلیل آنکه اکثر مردم این قبیله در پارک ملی ماسایی مارا زندگی میکنند، پیوندی ناگسستنی با مناطق حفاظت شده دارند و کمترین آسیب را به طبیعت وارد میکنند.
مردم ماسایی مشهورترین دوندگان جهان هستند!
همانطور که در ابتدا گفتیم، مشهورترین دوندگان جهان از قبیله ماسایی مارا هستند. چرا؟ چون مردم ماسایی پاهای بسیار قوی دارد و انچنان خوب میپرند که نظیرش را در هیچ کجا نخواهید دید. آنها به طور مداوم در طول مراسم آیینی و در حین آواز خواندن و رقص پریدن را تمرین میکنند. همچنین هر سال مسابقه پریدن برگزار میکنند.
فیمبو؛ با ارزشترین دارایی مردان ماسایی
مردان ماسایی همواره چوبهایی به دست دارند که به آنها «فیمبو» میگویند. این چوبها بسیار بلند هستند و برای مقاصد مختلفی کاربرد دارند. از جمله مهمترین کاربردهای فیمبو عبارتند از: دفاع از دام و خانواده در برابر شکارچیان، دفاع شخصی، پرتاب کردن در موقع ضروری یا حتی استفاده از لبه تیز آن برای بریدن اجسام.
ماساییها؛ قدبلندترین ساکنان زمین
آیا ماسایی ها قدبلندترین افراد روی کره زمین هستند؟ بله! میانگین قد یک ماسایی 190.5 سانتی متر است که باعث میشود قوم ماسایی به همراه قوم توتسی یکی از بلندقدترین اقوام انسانی باشد. همین ویژگی بر سرعت دوندگی قبیله ماسایی تاثیر گذاشته است و باعث افزایش طول قدمهای آنها شده است.
وجود ممنوعیتهای عجیب در فرهنگ ماسایی
شاید باورتان نشود ولی این قبیله ممنوعیتهای بسیار عجیبی برای عادات غذایی خود دارند. مثلا مردان نباید گوشتی را بخورند که در تماس با زنان بوده است. همچنین پس از پخته شدن گوشت نباید پسر ختنه نشده به آن دست بزند.
یکی دیگر از ممنوعیتهای فرهنگ ماسایی به ختنه پسران اختصاص دارد. پسران قبیله ماسایی نباید در حین ختنه گریه کنند یا حتی در چهره خود علامتی از درد را نشان دهند. اگر علائم بروز درد در آنان مشخص شود ممکن است برای همیشه فرصت ازدواج را از دست دهند.
گوساله، نماد قدرت و عشق
برخلاف سایر جوامع که ثروت را با طلا یا پول میسنجند، ماساییها تعداد گاوها را معیاری برای جایگاه اجتماعی، قدرت و حتی عشق میدانند. طبق پژوهشهای منتشر شده، در بسیاری از ازدواجها، مهریه از ۱۰ تا ۳۰ گاو تعیین میشود و عشق، بیشتر از طریق مراقبت از دامها بیان میشود تا کلمات.
مردم ماسایی به مالکیت زمین اعتقادی ندارند!
یکی از عجیبترین مفاهیمی که در فرهنگ ماساییمارا وجود دارد، عدم اعتقاد به مالکیت زمین است. آنها میگویند که: «زمین مثل آسمان است. آیا میتوان تکهای از آسمان را خرید؟»
در حالحاضر دولت کنیا و تانزانیا فشارهایی برای تعیین مالکیت زمین به این قبیله وارد میکنند؛ اما هنوز خانوادههای ماسایی از ثبت زمین محل سکونت خود در سند مالکیت سرباز میزنند. چون باور دارند مالکیت، آغاز جدایی انسان از طبیعت است.
خانه های قبیله ماسایی چگونه ساخته شدهاند؟
قبیله ماسایی از لحاظ تاریخی، مردمی کوچنشین بودهاند. بنابراین سالها در چادرهای قبیلهای زندگی میکردند. بعد از آنکه فرهنگ کوچنشینی به مرور کمرنگ شد، به طور سنتی شروع به ساختن خانه کردند.
خانههای قبیله ماساییمارا دایرهای شکل هستند. همچنین دور مجموع چند خانه حصاری وجود دارد که به آن Enkang میگویند. جالب است بدانید که ساخت خانهها وظیفه زنان قبیله است و مردان مسئول ساختن حصار میشوند. علاوهبر این، حصارها با خارهای اقاقیا ساخته شدهاند و از گاوهای هر خانواده در برابر حمله حیوانات وحشی محافظت میکنند.
نگاهی به فرهنگ قبیله ماسایی مارا
جامعه ماسایی ماهیتی کاملاً مردسالار دارد. این مردان ماسایی هستند که مسائل اصلی قبیله را حل و فصل میکنند و با همراهی بزرگان و بازنشستگان قبیله درباره موضوعات مهم تصمیم میگیرند.
یکی دیگر از ویژگیهای فرهنگی این قبیله، در مراسم تشییع جنازه و دفن اجساد خلاصه شده است. جالب است بدانید که دفن در گذشته فقط برای سران بزرگ قبیله اختصاص داشت. بنابراین برای مردم ماسایی که هنوز به شیوه سنتی زندگی میکنند، پایان زندگی عملاً بدون مراسم رسمی تشییع جنازه است و اجساد برای لاشخورها در مزارع رها میشوند. چرا؟ چون ماساییها معتقد بودند که دفن برای خاک زمین مضر است.
سبک زندگی مردم ماسایی بر گاوها و تعداد فرزندان متمرکز است. در واقع، گاوها منبع اصلی غذا را تشکیل میدهند و نشاندهنده میزان ثروت مردان قبیله است. همچنین معتقدند مردی که گاو فراوان داشته باشد اما فرزندان زیادی نداشته باشد فقیر محسوب میشود و برعکس.
**نکته: احترام به فرهنگ قبیلهای یکی از مهمترین نکات سفر به کنیا محسوب میشود که در سفر با تورهای کنیا کلوت حتما باید رعایت کنید!
مذهب رایج در قبیله ماسایی مارا
مذهب ماسایی ها بر یکتاپرستی بنا شده است و خدای آنها انگای یا انکای نام دارد. خدایی که بیشتر خیرخواه است و با توجه به احساساتی که دارد خود را به رنگهای مختلف نشان میدهد. رنگهای مذکور معانی دقیقی دارند: مشکی و آبی تیره به معنای خوش اخلاقی خداوند نسبت به مردان است. از سوی دیگر، رنگ قرمز با عصبانیت خدا شناخته میشود.
**نکته: امروزه اکثر مردم ماسایی مسیحی و تعداد بسیار کمی مسلمان هستند.
غذاهای سنتی قبیله ماسایی مارا چیست؟
رژیم غذایی سنتی ماسایی از شش غذای اصلی تشکیل شده است: گوشت، خون، شیر، چربی، عسل و پوست درخت. آنها هم شیر تازه می نوشند و هم گاهی آن را با خون تازه گاو مخلوط میکنند که بیشتر بهعنوان یک نوشیدنی آیینی شناخته میشود. گاو نر و بره در مناسبتها و مراسم خاص ذبح میشوند. همچنین فرآوردههای جانبی آن مانند پوست بهعنوان بستر یا فرش خانه استفاده میشود و سرگین گاو نیز برای ساختوساز کاربرد دارد.
چشیدن طعم غذاهای محلی ماسایی بخش مهمی از تجربیات هیجانانگیز تور کنیا مهد حیات وحش دنیا است!
لباسهای سنتی قبیله ماسایی ها چگونه است؟
لباس ماساییها بر اساس جنسیت، سن و مکان متفاوت است. مردان جوان تا چند ماه پس از ختنه لباس سیاه میپوشند. اگرچه قرمز رنگ مورد علاقه ماساییها است؛ اما پارچههای مشکی و آبی نیز همراه با لباسهای چند رنگ آفریقایی پوشیده می شوند. همچنین پارچهای که برای پیچیدن دور بدن استفاده میشود در زبان ماا Shúkà نامیده میشود.
زنان ماسایی
زنان قبیله ماسایی مارا به طور منظم مشغول درست کردن انوع جواهرات هستند. همچنین مهرههای چوبی درست میکنند که جزء معروفترین سوغاتی های کنیا است و نقش مهمی در تزئین بدن دارند. علاوهبر این، سوراخ کردن گوش و کشیده شدن لاله گوش نیز بخشی از زیبایی ماسایی است که بین زنان و مردان مشترک است.
موسیقی و رقص قبیله ماسایی ها
مردم ماسایی هنگام آواز خواندن یا رقصیدن از ساز استفاده نمیکنند. بنابراین تمام موسیقی آنها آواز است و به جز بوقهای بزرگی که برای برخی آهنگها استفاده میشود، آلات موسیقی دیگری ندارند. موسیقی قبیله ماساییمارا شامل ریتمهایی است که توسط گروهی از خوانندهها که هارمونی میخوانند، اجرا میشود، درحالیکه اولارانیانی (رهبر آهنگ) ملودی را میخواند.
اولارانیانی معمولاً شخصی است که میتواند آن آهنگ را به بهترین نحو بخواند. هنگامی که اولارانیانی شروع به خواندن یک ردیف یا عنوان (نامبا) از یک آهنگ میکند، گروه با یک تماس متفق القول به تایید پاسخ میدهد. مهرههایی که هم مردان و هم زنان میپوشند، درحالیکه ماساییها میپرند و میرقصند، صدای جرنگ جرنگ ایجاد میکنند. زنان لالایی میخوانند، آهنگهایی را زمزمه میکنند که در آن پسرانشان را میستایند. بسیاری از تورهای فرهنگی و تاریخی خارجی شرکت در این مراسم را در برنامه خود دارند.
خلاصه کلام
به پایان این مطلب از داستانها و ماجراهای سفر به کنیا رسیدیم. حالا متوجه شدید که قبیله ماسایی مارا بخش هیجانانگیز سفر با تور کنیا است؟ پس اگر با بهترین آژانس گردشگری ایران همراه شوید لذت همنشینی با این قبیله آفریقایی را از دست نخواهید داد.
جهان پر از شگفتیست! هر جایی از نقشه زمین دست میگذارید، ماجراهای فرهنگی متفاوتی دارد. اگر ذات جهانگردی وسوسهتان کرد به کلوت اعتماد کنید و با انواع تورهای خارجی ما همراه شوید. اگر نیاز به راهنمایی دارید، کارشناسان کلوت در خدمت شما هستند، کافیست تماس بگیرید: 02152827000 داخلی 117
پرسشهای متداول
در این بخش به متداولترین سوالات درباره قبیله ماسایی پاسخ میدهیم. شاید پرسش شما هم در میان سوالات متداول این بخش وجود داشته باشد؛ اگر نبود حتما از قسمت نظرات همین صفحه استفاده کرده و آن را مطرح کنید. کارشناسان ما در اسرع وقت پاسخ شما را میدهند.
آیا قبیله ماسایی هنوز به شکل سنتی زندگی میکند؟
بله، گرچه در برخی مناطق جوانترها به مدرسه میروند یا از موبایل و ساعت مچی استفاده میکنند، اما ساختار اجتماعی و آیینها همچنان حفظ شدهاند. چون همین آیینها باعث جذب توریسم شده است و چرخه اقتصادی قبیله را رونق میدهد.
چطور میتوان به منطقه ماسایی مارا سفر کرد؟
از طریق فرودگاه نایروبی و با ماشینهای محلی یا تورهای سافاری میتوان به مناطق اصلی مثل ناروک یا ماسایی مارا دسترسی پیدا کرد.
مهمترین رسوم قبیله ماسایی ها چیست؟
جشنهای ختنه و ازدواج در قبیله ماسایی به طرز عجیبی اجرا میشود. همچنین به خاصیت خون گاو برای تقویت جنگجویان و بیماران اعتقاد دارند و چند همسری بین آنها رایج است. اما عجیبترین رسوم ماسایی به مراسم پرش اختصاص دارد. در این مراسم پسرهای جوان در یک ردیف به صف میایستند و هر کس بتواند بلندتر بپرد در اولویت ازدواج قرار میگیرد.
مراسم شکار شیر توسط قبیله ماسایی ها چگونه اجرا میشود؟
این یکی از رسوم قبیله ماسایی است که با آیینهای خاصی اجرا میشود. در این مراسم، پسران جوان برای آنکه به جنگجویان ماسایی تبدیل شوند با چوبهای بلندی که نوک تیزی دارند به شکار شیر میروند. هر جوانی که در این کارزار موفق شود عنوان جنگجوی ماسایی را از آن خود میکند.
