کلوت

Aftab Kalout Eco Tour & Travel co

کلیسای سنت استپانوس

کلیسای سن استپانوس، یا کلیسای استفانوس مقدس دومین کلیسای مهم ارامنه ایران است که از نظر اهمیت بعد از قره‌کلیسا قرار می‌گیرد. کلیسای استپانوس مقدس درشش کیلومتری روستای دره شام به فاصله 15 کیلومتر درغرب شهر جلفا واقع در استان آذربایجان شرقی است. این کلیسا در کناره رودخانه ارس و در دامنه بلندیهایی به نام ماغارد بنا شده است که بهمین دلیل در منابع کتبی ارمنی به نام " دیر ماغارد" نیز ذکر شده است. استپانوس قدیس یک از اولین افرادی بود که به دین مسیح گرویده و بدست حواریون آن حضرت غسل تعمید یافت. او سپس در شهر اورشلیم به شهادت رسید. به روایتی در این دیر از وی یادگاری بجای مانده است. هر ساله ارامنه بسیاری از گوشه و کنار ایران به زیارت این مکان شتافته و در هفته زیارت قره کلیسا زائران بعد از انجام مراسم زیارت قبر تادئوس و قبل از مراجعت به زیارت این دیر نیز میروند. بنا به روایاتی، در قرن هفتم میلادی در همین مکان کلیسای دیگری بوده است که به دلایل نامعلومی تخریب شده است.

در خصوص وجود آن کلیسا ذکری دریک منبع مربوط به سال 649 میلادی محفوظ است. در محل کلیسای مزبور کلیسای استپانوس مقدس در سال 1643 میلادی به دست جاثلیق هاکوب اهل جلفا که در آن دوره اسقف اعظم این دیر بود بنا گردید که در سال 1655 عملیات ساختمانی آن به اتمام رسیده است. در سال 1680 بخشهای دیگری نیز به این دیر اضافه گردید که در سالهای 1704،1826و1865 مرمتهای کلی در ساختمان آن صورت گرفت. این دیر نیز همچون قره کلیسا مورد توجه عباس میرزا قرار گرفته و این شاهزاده در امر ترمیم بناهای آن در سالهای 1820 الی 1826 با ارامنه منطقه همکاری نموده است. سطح کل زیربنای این دیر و ساختمانهای مربوطه بالغ بر 3464 متر مربع است در ابعاد 48.3 و 71.7 متر که در میان برج و باروهای نسبتا مرتفع محصور بوده و تنها راه ورود به آن در سمت غرب بنا است که بنا به ملاحظات استحفاظی 8 متر عقب تر از دیوارهای اصلی تعبیه شده است. بعضی از باروها از طریق راهروهایی که در زیر زمین نقب شده است با یکدیگر مرتبط هستند. بناهای موجود دراین دیر را میتوان به دو دسته کلی شمالی و جنوبی تقسیم نمود که توسط بناهای میانی به همدیگر مربوط میشوند.

 

کهن ترین سند در این باره مربوط به سال 649 میلادی است که از وجود دیری در این منطقه آگاهی می دهد ، در زمان سلطنت آشوت باگرادونی پادشاه ارمنستان، کاتالیکوس خاچیک رهبر مذهبی ارمنیان در سال 266 ( ه - ق ) برابر با 976 میلادی اسقف اعظم بالکن را به سرپرستی وانگ استپانوس مقدس بر گزید او با هزینه پادشاه کلیسایی در محوطه بنا کرد. هاکوپ جوقاتیسی که طی سالهای 1633 تا 1655 / 1043 - 1066 خلیفه اعظم وانگ استپانوس بود ، در سال 1643 م / 1053 ه - ق به تجدید بنا و مرمت کلیسا پرداخت و در 1655 / 1066 ه - ق به پایان برد. مرمت بعدی کلیسا بین سالهای 1682 / 1094 تا 1691 / 1102 صورت گرفت و مرحله چهارم بازسازی کلیسا به وسیله عباس میرزا در سال 1826 / 1243 انجام پذیرفت . عباس میرزا در سال 1246 ه - ق / 1830 م روستای دره شام را به مبلغ سیصد تومان از محبعلی بیک نخجوانی خرید و وقف وانگ استپانوس کرد ، کتیبه ای که به همین مناسبت با خط نستعلیق بر روی سنگ آهکی سرخ رنگی از نوع سنگهای خود بنای کلیسا ، بالای در ورودی کلیسا نصب شده است .




طراحی سایت توسط کاسپید