کلوت

Aftab Kalout Eco Tour & Travel co

پل خدا آفرین

روی رودخانه ارس، دو پل تاریخی به فاصله اندکی (100 متر) از یکدیگر بنا شده است که به نام خدا‌آفرین مشهور هستند. اولی منسوب به قرن ششم هجری (دوره سلجوقیان) بوده که درازای آن 160 متر است و از 15 تاق جناقی و هلالی با ابعاد نامساوی و غیر مشابه تشکیل شده است. پل دوم خدا آفرین با 120 متر درازا، ده تاق دارد و منسوب به دوره صفوی است ومصالح ساختمانی آن سنگ تراشیده با ملات گچ و آهک است. این پل ها بر روی رودخانه ارس در مجاورت دهستان کیوان، بخش خدا آفرین و 80 کیلومتری شمال شهرستان کلیبر، به فاصله حدود 100 متری از همدیگر قرار دارد. در حال حاضر، یکی از پل ها به صورت نیمه ویران در آمده، ولی دومی آباد است و تنها در مواقع ضروری مورد استفاده قرار می گیرد.



در خصوص تاریخ ساخت این پل ها، مدرک مستندی در دست نیست، اما از پلی با نام خدا آفرین، اولین بار در حدود سال 740 هـ. ق در کتاب «نزهه القلوب» حمد الله مستوفی یاد می شود، هر چند در درستی مطلب مربوط به پل خداآفرین در این کتاب تردید وجود دارد، اما به هر حال این امر مسلم است که خیلی قبل از سال 740 هـ. ق پلی با نام خدا آفرین بر روی رودخانه ارس برپا بوده است.
پل هایی که امروزه بر روی رودخانه ارس مشاهده می شود، ظاهرا مربوط به دوره صفویه و قاجاریه است. پل کوچک خدا آفرین که به صورت نیمه ویران درآمده و بخشی تاق های آن فرو ریخته، مربوط به دوره صفوی و احتمالا از ساخته های شاه عباس اول است. این پل حدود 120 متر درازا، 6 متر پهنا، 12 متر ارتفاع و 11 دهانه یا چشمه تاق داشته و برای ساخت آن از سنگ های تراشیده، سنگ لاشه و ملات آهکی استفاده شده است. در حال حاضر، تنها سه دهانه پل باقی مانده و بقیه از بین رفته است. این پل به شماره 1859 به ثبت تاریخی رسیده است. پل بزرگ خدا آفرین، منسوب به دوره سلجوقی است، اما به نظر می رسد که در دوره قاجاریه به طور کامل بازسازی شده باشد و از همین رو، ولفرام کلایس، آن را از ساخته های عباس میرزا نایب السلطنه می داند. این پل در وضعیت نسبتا مناسبی قرار دارد اما به جهت قرار داشتن در نقطه مرزی، تنها در موارد ضروری مورد استفاده قرار می گیرد.



روند تخریب این پل ها عملا از زمانی که ـ پیروزی بلشویک ها بر تزارها در روسیه، 1917 میلادی ـ  عبور متوقف شد، آغاز شده است و اما نگرانی از تخریب کامل آن ها زمانی شکل گرفت که احداث سدعظیم خداآفرین آغاز شد. این پل ها درست در پای دیوار سد هستند و از زمان آغاز عملیات ساخت سد در سال 1380، روزانه شاهد تردد خودروهای سبک و سنگین از کنار خویش بوده اند. در چنین شرایطی است که استحکام بخشی و مرمت در این پل ها که هر دو در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده اند باید پیش از این ها مورد توجه واقع می شد که متاسفانه هنوز خبری از آن نیست.


طراحی سایت توسط کاسپید